Skip to main content
Parvam 10Topic 11 / 12#119 of 312
Full lesson

విజ్ఞానశాస్త్ర పర్వము

యంత్రాలు

Yantraalu·Machines

Simple machines: lever, pulley, wheel, inclined plane.

⏱ 5 min read📖 10 terms▶ 2 videos📊 1 infographic
← Back to ScienceP10_T11
Share:WhatsApp

Listen to this entire lesson in Telugu

ఈ పాఠాన్ని పూర్తిగా తెలుగులో వినండి

🎯 Purpose — ఉద్దేశ్యం

This lesson introduces children to simple machines — lever, pulley, wheel and inclined plane — explaining how they make work easier with everyday examples from villages and towns. It aims to build curiosity, observation skills, and hands-on experiments so children learn by doing.

తెలుగు: ఈ పాఠం పిల్లలకు సరళ యంత్రాలు — లీవర్ (lever), పుల్లీ (pulley), చక్రం & అక్షం (wheel and axle), సొరటి ఫలం/ఆయసీదు ప్లేన్ (inclined plane) — ఎలా పని చేస్తున్నాయో వ్యక్తిగత ఉదాహరణలతో తెలియజేస్తుంది. ప్రయోగాలు, గ్రామీణ ఉదాహరణలు (అనంతపురం, వరంగల్, గుంటూరు) ద్వారా గమనించడం, పరిశీలించడం వంటివి నేర్పుతుంది. Transliteration: Telugu: Ee paatha pillalaku sarala yantralu — lever (liivar), pulley (puli), chakram & aksham (wheel and axle), sorati phalam/inclined plane — ela panichesthunnayo vyaktigata udaharanalato teliyajestundi. Prayogalu, grameena udaharanalu (Anantapuram, Warangal, Guntur) dwara gamaninchadam, parishilinchadam vantivi nerpistundi. Meaning: This trilingual paragraph explains the lesson aim: to teach children about simple machines using everyday village and town examples, experiments, and observation.

పాఠం— Lesson

1. తెలుగు — Introduction / పరిచయం — Introduction

తెలుగు: మన చుట్టూ పని సులభత చేసేవి చిన్న చిన్న యంత్రాలు ఉంటాయి. ఇవిని సరళ యంత్రాలు (simple machines) అంటాము. లీవర్ (lever), పుల్లీ (pulley), చక్రం & అక్షం (wheel and axle), మరియు సొరటి ఫలం/ఒక్కటి కేవలం తిప్పే ప్రదేశం (inclined plane) ముఖ్యమైనవే. Transliteration: Telugu: Mana chuttuu pani sulabhata chesevi chinna chinna yantralu untayi. Ivini sarala yantralu (simple machines) antamu. Lever (liivar), pulley (puli), chakram & aksham (wheel and axle), mariyu sorati phalam/okkati kevalam tippa pradesam (inclined plane) mukhyamainave. Meaning: Around us there are small machines that make work easier called simple machines: lever, pulley, wheel & axle, and inclined plane.

2. తెలుగు — Lever (లీవర్) — Lever

తెలుగు: లీవర్ ఒక కాటి లేదా రాడ్, ఫుల్‌కాయింట్ (fulcrum) ఏమో ఒకటిని ఆధారంగా ఉపయోగించి బరువును ఎత్తడానికి లేదా చలనం కలిగించడానికి ఉపయోగిస్తాము. ఉదాహరణ: మన బలమైన డంధు (పెరుగు తింటే నింగి) కాదు — కానీ గ్రామంలో బెల్లం కొలది తీసేందుకు గొడుగు ఇస్తే లీవర్ లాగా ఉంటుంది. Transliteration: Telugu: Liivar oka kaati leka raad, fulcrum emoo okatini aadharanga upayoginchi baruvunu etthadaniki leka chalanam kaliginchadaniki upayogistamu. Udaharana: Mana balamaina dandhu (perugu tinte nIngi) kaadu — kaani grameenamlo bellam koladi teesedaaniki godugu isthe lever laga untundi. Meaning: A lever is a rod using a fulcrum to lift weight or create motion. Example from village life: using a long stick and a support to lift heavy pots works like a lever.

3. తెలుగు — Pulley (పుల్లీ) — Pulley

తెలుగు: పుల్లీ ఒక చక్రం మాదిరిగా ఉండి, దానికి ఒక రబ్బరు లేదా దారిని తిప్పుకుంటే బరువును పైకి లేదా కిందికి తీసుకెళ్లడం సులభమవుతుంది. బంటూ బల్లలో బాటిల్‌లను పైకి ఎత్తే యంత్రం ఇదే. Transliteration: Telugu: Puli oka chakram madiriga undi, daniki oka rabbaru leka daarini tippukunte baruvunu paikI leka kindiki theesukelladam sulabhmavutundi. Bantu ballalo baatil-lanu paikI etthe yantram ide. Meaning: A pulley is like a wheel where a rope runs around it, making it easier to lift loads vertically.

4. తెలుగు — Wheel and Axle (చక్రం & అక్షం) — Wheel and Axle

తెలుగు: చక్రం మరియు అక్షం కలిసి వస్తువులను ఆమోదించడం మరియు తీసుకెళ్లడం సులభం చేస్తాయి. బైక్ చక్రాలు, రథం చక్రాలు ఇవే ఉదాహరణలు. చక్రం పెద్దదైతే తక్కువ బలంతో ఎక్కువ బరువు కదలుతుంది. Transliteration: Telugu: Chakram mariyu aksham kalisi vastuvalanu amodinchadam mariyu theesukelladam sulabham chestayi. Bike chakrala, ratham chakrala ive udaharanalu. Chakram peddaithe takkuva balatO ekkuva baruvu kadalutundi. Meaning: Wheel and axle together make transport and movement easier; larger wheels reduce effort needed.

5. తెలుగు — Inclined Plane (సొరటి ప్లేన్) — Inclined Plane

తెలుగు: ఒక టేపు లేదా నిష్క్రమ పైన వస్తువును పైకి తీసుకెళ్లడం కంటే లిఫ్ట్ ఉపయోగించడం వలన చాల వరకు క్లిష్టమవుతుంది. ఒక నీడిపాయ లేదా మెట్టుపై రాతి చక్కగా లిప్పితే అది ఒక ఇన్క్లైన్డ్ ప్లేన్ — తక్కువ బలంతో బరువును పైకి తేలికగా తీసుకెళుతుంది. Transliteration: Telugu: Oka tepu leka nishkrama paina vastu vunna paina paikI theesukelladam kante lift upayoginchadam valana chala varaku klishtamavutundi. Oka needipaya leka mettu pai raathi chakkaga lippithe adi oka inclined plane — takkuva balatO baruvunu paikI telikaga theesukeluthundi. Meaning: An inclined plane is a sloping surface that helps raise objects with less force than lifting straight up.

6. తెలుగు — Everyday examples & Safety — ఉదాహరణలు & భద్రత

తెలుగు: కిత్తటి తానే ఇంగితంగా పుల్లీతో బరువును పైకి తీసుకోవడం, తూర్పు మార్కెట్ దగ్గర బైక్ చక్రాలు, పచ్చి కూర బల్లను ఎత్తడానికి సొరటి ప్లేన్ వలే ఓ రంప్ ఉపయోగించడం — ఇవన్నీ సరళ యంత్రాల ఉదాహరణలు. ఎప్పుడైనా పని చేస్తున్నపుడు భద్రతా జాగ్రత్తలు తప్పక పాటించాలి. Transliteration: Telugu: Kittati thane ingithanga puli tho baruvunu paikI teesukovadam, toorpu market daggara bike chakrala, pacchi kura ballanu etthadaniki sorati plane vale oka ramp upayoginchadam — ivannI sarala yantrala udaharanalu. Eppudaina pani chesthunappudu bhadrata jagrathaalu tappaka paatinchali. Meaning: Examples include using a pulley to lift loads at a well, bike wheels, and ramps for carts. Always follow safety precautions.

సారాంశం / Summary

తెలుగు: లీవర్, పుల్లీ, చక్రం & అక్షం, ఇన్క్లైన్డ్ ప్లేన్ ఇవి అన్ని పనిని సులభం చేయడానికి ఉన్న నీతి-సాధనాలే. మీరు చూడండి, ప్రశ్నించండి, చిన్న ప్రయోగాలు చేసి నేర్చుకోండి. మీరు కూడా ఇవి చేయగలరు — మీరు కూడా ప్రయత్నించండి! Transliteration: Telugu: Liivar, puli, chakram & aksham, inclined plane ivi anni panini sulabham cheyadaniki unna neeti-sadhanale. Meeru choodandi, prashnincandi, chinna prayogalu chesi nerchukondi. Meeru kooda ivi cheyagalru — meeru kooda prayatnincandi! Meaning: Levers, pulleys, wheel & axle, and inclined planes are tools that make work easier. Observe, ask questions, try small experiments and learn. You too can do this!

Flash Cards— పదాల కార్డులు

Tap any card to reveal its meaning · 10 terms

0 of 10 revealed

తెలుగు: మల్లిక మరియు పాత బెల్లం — Mallika and the Old Pot Transliteration: Telugu: Mallika mariyu paata bellam — Mallika and the Old Pot Meaning: A trilingual title about Mallika and her village pot

తెలుగు: మల్లిక అనేది బాలిక గ్రామం బైజపూర్ (బిజవాడకి సమీపమైన ఊరు కాదు)లో ఉంటున్నది. ఒక రోజు அவள் తన అప్పా తలపెట్టిన పాత బెల్లాన్ని మగడిలో నుంచి బయటకు తీస్తే బరువు చాలా ఎక్కువగా ఉంది. అప్పప్పుడు పల్లెటూరు పెద్దయ్య అయిన రామయ్య గారు లీవర్ ఎలా పని చేస్తుందో చూపించారు. రామయ్య బలమైన లాక్కు (రాడ్) తీసుకుని రబ్బరు చిన్న రాయి — ఫుల్‌కాయింట్ — పెడతారు. ఒక కొంత బలంతో మல்லిక ఆ బెల్లాన్ని ఎత్తగలిగింది. Transliteration: Telugu: Mallika anedi baalika gramam Baizapur (Bijapur ki sameepamaina ooru kaadu) lo untundi. Oka roju avala tana appa talapettina paata bellam ni magadi lo nunchi bayataku theeste baruvu chala ekkuva undi. Appudappudu palleturu peddayya aina Ramayya garu laevar ela panichestundo chupinchaaru. Ramayya balamaina raad (rod) theesukoni rabbaru chinna raayi — fulcrum — pedtaaru. Oka konta balatto Mallika aa bellam ni etthagaligindi. Meaning: Mallika, a girl from a village near Bijapur, struggled to lift an old heavy pot. Elder Ramayya showed her how a lever and fulcrum work; using a rod and a support, Mallika could lift it with less force. తెలుగు: తర్వాత మల్లిక పుల్లీని కూడా చూడదలచుకుంది. బావిలో నీరు తీసుకోవడానికి pulley ఉపయోగించి బుట్టను పైకి తీయగలిగింది. జలపాతం దగ్గర సైకిల్ చక్రాలను చూసి చక్రం & అక్షం గురించి ఆసక్తి పెరిగింది. చివరికి ఆమె పాఠశాలలో సొరటి ప్లేన్ ఉపయోగించి రెండు బరువులను సరిపోల్చే చిన్న ప్రయోగాన్ని చేసింది; ఒక్కసారి నింపి సురక్షితంగా పంపిణీ చేసింది. Transliteration: Telugu: Tarvata Mallika pully ni kuda choodadalachukundi. Bavilo neeru theesukovadanki pulley upayoginchi butta ni paikI theeyagaligindi. Jalapatha daggara cycle chakralanu choosi chakram & aksham gurinchi aasakti perigindi. Chivariki aa paathashalalo sorati plane upayoginchi rendu baruvulanu saripolche chinna prayoganni chesindi; okkasari nimpi surakshithanga pampinchaadi. Meaning: She later used a pulley at the well, learned from bicycle wheels about wheel & axle, and at school experimented with an inclined plane to compare effort and safety. తెలుగు: మల్లిక తెలుసుకుంది — చిన్న యంత్రాలు పెద్ద పనులు సులభం చేస్తాయనే నిజం. ఆమె వెంటనే తన స్నేహితులకి కూడా వీటిని చూపించారు. గ్రామంలో ఒక చిన్న ర్యాంప్ నిర్మించి వృద్ధులకు తీసుకెళ్లే కట్టును సులభతరం చేసింది. ఇది నిజమైన శాస్త్ర ప్రయోగం మాత్రమే కాకుండా జిజ్ఞాస, మానవ సహాయం కూడా ఐనది. Transliteration: Telugu: Mallika telusukundi — chinna yantralu pedda panulu sulabham chestayane nijam. Aame ventane tana snehitudarki kuda vitini choopinchaaru. Gramamlo oka chinna ramp nirminchi vruddhulaku theesukellE kattunu sulabham chesindi. Idi nijamaina shastra prayogam matrame kakunda jijnaasa, maanava sahaayam kuda ainaDi. Meaning: Mallika learned that small machines make big tasks easier; she taught friends, built a ramp for elders, and combined science with care. తెలుగు: ఈ కథ మనకు పాఠం నేర్పిస్తుంది — మీరు కూడా గమనించి, ప్రయోగించి, సాయం చేయగలరు. మీరు కూడా చేయండి! Transliteration: Telugu: Ee katha manaku paatham nerpistundi — meeru kooda gamaninchi, prayoginchi, saayam cheyagalru. Meeru kooda cheyandi! Meaning: This story teaches observe, experiment, and help others — you too can do this!

💡 ఏమి నేర్చుకున్నాం

  • 1తెలుగు: లీవర్ చిన్న బలం ఉపయోగించి పెద్ద బరువును ఎత్తగలదు. / Meaning: A lever lets you lift heavy loads with small force.
  • 2తెలుగు: పుల్లీ బరువును పైకి దిగించడాన్ని సులభం చేస్తుంది. / Meaning: A pulley makes vertical lifting easier.
  • 3తెలుగు: చక్రం & అక్షం వస్తువులను తిప్పి మెలుకువ తగ్గిస్తుంది. / Meaning: Wheel and axle reduce effort needed to move objects.
  • 4తెలుగు: ఇన్క్లైన్డ్ ప్లేన్ పైకి తీసుకోవడానికి శక్తిని తగ్గిస్తుంది. / Meaning: An inclined plane lowers the force to raise objects.
  • 5తెలుగు: సైన్స్‌తో మానవ సేవ కలిస్తే గ్రామంలో జీవితం మెరుగౌతుంది. / Meaning: Combining science and service improves village life.

అభ్యాసాలు— Activities

మౌఖికం · Oral

  1. 1తెలుగు: సమూహ చర్చ — మీ ఇంటి చుట్టూ ఏ సరళ యంత్రాలు ఉన్నాయి చెప్పండి / Transliteration: Samooga charcha — mee inti chuttuu ye sarala yantralu unnayi cheppandi / Meaning: Group talk — list simple machines at home
  2. 2తెలుగు: రంగస్థల కథనం — లీవర్ ఎలా పనిచేస్తుందో వర్ణించండి / Transliteration: Rangasthala kathanam — lever ela panichestundo varninchandi / Meaning: Stage storytelling — describe how a lever works
  3. 3తెలుగు: క్యూట్ దివానానా ప్రశ్నలు — పుల్లీ ఉపయోగాల గురించి ప్రశ్నలు వేయండి / Transliteration: Kyuut divanana prashnalu — pulley upayogala gurinchi prashnalu veyandi / Meaning: Ask curious questions about pulley uses
  4. 4తెలుగు: త్వరిత పోటీ — ఎవరు ఎక్కువ ఉదాహరణలు చెప్పగలరో / Transliteration: Tvarita poti — evaru ekkuva udaharanalu cheppagalaro / Meaning: Quick contest — who names more examples
  5. 5తెలుగు: భద్రతా చర్చ — ఫిజిక్స్ ప్రయోగాలలో జాగ్రత్తలు ఏవో చర్చించండి / Transliteration: Bhadrata charcha — physics prayogamlalo jagrathalu eavo charchinchandi / Meaning: Safety discussion for experiments

లిఖితం · Written

  1. 1తెలుగు: లీవర్ చిత్రణ — ఫుల్‌కాయింట్, లోడ్, ఫోర్స్ లేబుల్ చేయండి / Transliteration: Liivar chitrana — fulcrum, load, force label cheyandi / Meaning: Draw lever and label fulcrum, load, force
  2. 2తెలుగు: పుల్లీ స్కెచ్ — ఎంత దారికి తీసుకోసలేనా గమనికను వ్రాయండి / Transliteration: Puli sketch — entha daariki theesukoselana gamanika ni vrayandi / Meaning: Sketch a pulley and note rope length effects
  3. 3తెలుగు: చక్రం పరిశోధన — సైకిల్ చక్రం పై ఎరుకలపై నోట్స్ / Transliteration: Chakram parishodhana — cycle chakram pai erukalapai notes / Meaning: Research wheel & axle using bicycle wheel notes
  4. 4తెలుగు: సంఖ్యల గణితం — ఒక ఇన్క్లైన్డ్ ప్లేన్‌పై పని తగ్గిన శక్తి లెక్కించండి (సరళ రూపంలో) / Transliteration: Sankhyala ganitam — oka inclined plane pai pani taggina shakti lekinchandi (sarala roopamlo) / Meaning: Simple math to calculate reduced force on incline
  5. 5తెలుగు: ప్రయోగ నివేదిక — మీరు చేసిన చిన్న ప్రయోగాన్ని చెప్పి ఫలితాలు వ్రాయండి / Transliteration: Prayoga niveedika — meeru chesina chinna prayoganni cheppi phalitalu vrayandi / Meaning: Write a lab report of your small experiment

ఆచరణ · Practical

  1. 1తెలుగు: చిన్న లీవర్ తయారు చేసి పుస్తకాన్ని ఎత్తండి — ఫుల్‌కాయింట్‌ను మార్చి తక్కువ శక్తి గమనండి / Transliteration: Chinna liivar tayaru chesi pustakam etthandi — fulcrum nu marchi takkuva shakti gamanandi / Meaning: Make small lever to lift a book and observe effort change
  2. 2తెలుగు: సరళ పుల్లీ సెటప్ — బొట్టు/బాటిల్ పైకి తీయండి, ఒక్కటి-రెండు చక్రాలతో తులన చేయండి / Transliteration: Sarala puli setup — bottu/battil paikI teeyandi, okati-rendu chakralato tulana cheyandi / Meaning: Set up simple pulley systems and compare single vs double pulleys
  3. 3తెలుగు: ర్యాంప్ నిర్మాణం — బొయ్యమునకు ఓ రంప్ చేయి, చక్రములతో త్రాగు బరువుల పరిశీలన / Transliteration: Ramp nirmana — boyyamu naku oka ramp cheyi, chakramulato thragu baruvula parishilana / Meaning: Build a ramp and test rolling loads
  4. 4తెలుగు: చక్రం & అక్షం ప్రయోగం — బస్కెట్ చక్రంతో వస్తువును తిప్పి తక్కువ బలం వాడి ఎత్తండి / Transliteration: Chakram & aksham prayogam — basket chakrato vastuunu tippi takkuva balam vadi etthandi / Meaning: Use wheel & axle to lift object with less force

Infographics— ఇన్ఫోగ్రాఫిక్స్

1 visual

తెలుగు: సరళ యంత్రాల సరళ సంగ్రహం — Simple Machines at a Glance — Meaning: Quick compare

1

తెలుగు: లీవర్ (Lever) / Transliteration: Liivar / Meaning: Pivoted rod

2

తెలుగు: పుల్లీ (Pulley) / Transliteration: Puli / Meaning: Rope & wheel

3

తెలుగు: చక్రం & అక్షం (Wheel & Axle) / Transliteration: Chakram & Aksham / Meaning: Rotate to move

4

తెలుగు: ఇన్క్లైన్డ్ ప్లేన్ (Inclined Plane) / Transliteration: Inclined plane / Meaning: Slope reduces effort

5

తెలుగు: ఉపయోగాలు (Uses) / Transliteration: Upayogalu / Meaning: Lift, move, carry

6

తెలుగు: భద్రత (Safety) / Transliteration: Bhadrata / Meaning: Wear care, adult help

Visual layout concepts — for rendering with AI image tools (SDXL / DALL-E / Ideogram)

🎥 Watch · 🖼 See · 📖 Read

Videos, images and encyclopedia content about యంత్రాలు (Machines) — all freely licensed.

Showing 2 curated videos, ranked best-first by language match (Telugu prioritised), audience, and channel trust.

⭐ Top pick
From Teaching Tricks · Click to load. Privacy-enhanced (youtube-nocookie.com).Open ↗
From Daisy Sharma PS Sonwal · Click to load. Privacy-enhanced (youtube-nocookie.com).Open ↗
All content embedded here is freely licensed. Videos: YouTube official embeds. Images: Wikimedia Commons (CC / public domain). Encyclopedia: Wikipedia (CC BY-SA 4.0).

Quotes & sayings— మాటలు, పద్యాలు, సూక్తులు

  • Give me a place to stand and I will move the Earth.

    —

    Archimedes· Ancient Greecelever

  • తెలుగు: చిన్న సహాయం పెద్ద మార్చును తీసుకొస్తుంది.

    Telugu: Chinna sahayam pedda marchunu teesukostundi.

    —Small help can bring big change.

    పెద్ద బాల శిక్ష (Pedda Bala Shiksha)· 2026inspiration

🙏 Dedication

తెలుగు: ఈ పాఠం మా గ్రామాల పిల్లలకు, పాఠశాల ఉపాధ్యాయులకు మరియు అందరికీ నివాళి. / Translit: Ee paatham maa gramaala pillalaku, paathashala upadhyayulaku mariyu andariki nivaali. / Meaning: Dedicated to village children, teachers, and everyone.

మరిన్ని వనరులు— More resources

▶ YouTube📖 Telugu Wikipedia🖼️ Image search