Skip to main content
Parvam 01Topic 08 / 12#8 of 312
Full lesson

భాషా విజ్ఞాన పర్వము

అలంకారాలు

Alankaaraalu·Figures of Speech

Upama, rupaka, utpreksha, atishayokti, and others.

⏱ 5 min read📖 9 terms▶ 2 videos📊 1 infographic

Listen to this entire lesson in Telugu

ఈ పాఠాన్ని పూర్తిగా తెలుగులో వినండి

🎯 Purpose — ఉద్దేశ్యం

తెలుగు: అలంకారాలను చిన్నవారికి పరిచయం చేయడం, ఉపమా, రూపక, ఉತ್ಸ్ఫూర్తి వంటి ప్రధాన అలంకారాలర్థం నేర్పించడం, పద్యాలు-పల్లె మాటలతో ఉదాహరణ పెట్టడం. / Transliteration: telugu: alankaaralanu chinnavariki parichayam cheyadam, upamaa, rupaka, utspurti lanti pradhana alankaaraalartham nerpimchadam, padyalu-palle maatalato udaaharanam pettadam. / Meaning: This 50-word summary introduces Telugu figures of speech to children, explains main types (simile, metaphor, personification, hyperbole) with simple village and poem examples so learners can spot and create them.

తెలుగు: ఈ పాఠం పిల్లలకు అలంకారాల (Figures of Speech) ప్రాధాన్యతను, ఉపమా (Simile), రూపక (Metaphor), ఉత్ప్రేక్ష (Personification), అతిశయోక్తి (Hyperbole) వంటి అలంకారాలను సులభంగా నేర్పిస్తుంది. ఉదాహరణకు పల్లె కథలు, సంక్రాంతి కళ్లు, ప్రసిద్ధ తెలుగు పద్యాలు ఉపయోగిస్తాము. Transliteration: telugu: ee paatham pillalaki alankaaraala (Figures of Speech) pradhaanyataanu, upamaa (Simile), rupaka (Metaphor), utpreksha (Personification), atishayokti (Hyperbole) lanti alankaaraalanu sulabhaanga nerpisthundi. Udaharanaku palle kathalu, Sankranti kallu, prasiddha Telugu padyalu upayogistamu. Meaning: This lesson teaches children what figures of speech are and explains simile, metaphor, personification and hyperbole with easy examples drawn from village stories, the Sankranti festival, and famous Telugu poems.

పాఠం— Lesson

1. తెలుగు — Introduction / పరిచయం — Introduction

తెలుగు: అలంకారాలు అన్నది భాషలో బొమ్మలుగా ఉండే పదాలు. అవి భావాన్ని బాగా వెలిబుచ్చేందుకు సహాయపడతాయి. ఉదాహరణకు "ఆమె చిరునవ్వు ముద్దుల వర్షం లాగా" అనే వాక్యములో చిరునవ్వును వర్షంతో పోల్చడమే అలంకారం — ఉపమా.

Transliteration: telugu: alankaaraalu annadi bhaashalo bommaluga unde padaalu. Avi bhaavanni baaga velibuchchenduku sahaayapadutai. Udaharanaku "aame chirunavvu muddula varsham laaga" ane vaakyamulo chirunavvunu varshantO polchadame alankaara — upamaa.

Meaning: Figures of speech are like pictures in language that make meaning clearer. For example, "Her smile is like a shower of kisses" is a simile where a smile is compared to rain.

2. తెలుగు — Upama (ఉపమా) — Simile

తెలుగు: ఉపమా అంటే రెండు వేర్వేరు అంశాలను "లా", "వంటివి", "సరిలేలా" వంటి పదాలతో పోల్చడం. పల్లెటూరులో మాయమ్మ అని పిలిచే పెద్ద అమ్మను పిల్లల పిల్లలెంటే "ఆమె గనికొఱ్ఱా (మృదువుగా) పువ్వుగా నవ్వింది" అని పోల్చితే అందం కనిపిస్తుంది.

Transliteration: telugu: upamaa ante rendu verver aamsaalanu "laa", "vantivi", "sarilela" lantipaadalaato polchadam. Palleturulo Maayamma ani pilichina pedda ammaku pillala pillante "aame ganikorra (mruduvuga) puvvu ga navvindi" ani polchite andam kanipistundi.

Meaning: A simile compares two different things using words like "like" or "as". In a village example, comparing an elder's gentle smile to a flower makes the image vivid.

3. తెలుగు — Rupaka (రూపకం) — Metaphor

తెలుగు: రూపకంలో "లా" లేకుండా నేరుగా పోలిక చెబుతారు: "ఆయన ఒక పులి" అంటే ఆయన బలవంతుడు అని అర్థం ఇవ్వటం. కవి చందమామలు, సీతమ్మలు వంటివారి గురించి పనికి వచ్చే రూపకాలు చదివితే భావం వస్తుంది.

Transliteration: telugu: rupakamlo "laa" lekunda neruga polika chebartaaru: "aayana oka puli" ante aayana balavantudu ani artham ivvatam. Kavi Chandamaamalu, Seethammalu vantivaari gurinchi paniki vachche rupakaalu chadivite bhaavam vastundi.

Meaning: A metaphor says something is something else to show a quality directly, e.g., "He is a tiger" means he is brave or fierce.

4. తెలుగు — Utpreksha (ఉత్ప్రేక్ష) — Personification

తెలుగు: మనం జంతువులు, వస్తువులకు మానవ లక్షణాల్ని పెట్టితే అది ఉత్ప్రేక్ష. ఉదాహరణ: "మామిడి చెట్టు నవ్వింది" అంటే చెట్టు ఖండంగా పండితనం చూపిందని భావం వస్తుంది. పల్లెటూరు వేళలో వానమ్మ చెట్టు గురించి పిల్లల కథలు ఇలానే ఉంటాయి.

Transliteration: telugu: manam jantuvulu, vastuvulaku maanava lakshanaalni pettite adi utpreksha. Udaharanam: "mamidi chettu navvindi" ante chettu khandanga panditanam choopindani bhaavam vastundi. Palleturu velalo Vaanamma chettu gurinchi pillala kathalu ilane untai.

Meaning: Personification gives human traits to animals or things, like "the mango tree smiled," making stories lively.

5. తెలుగు — Atishayokti (అతిశయోక్తి) — Hyperbole

తెలుగు: అతిశయోక్తి అతి ఎక్కువ చెప్పడం, పెద్దదిగా చూపించడం. ఉదాహరణ: "అమ్మ పెదవి రెండింటికంటే తేలికగా ఉంది" అనే మాటలా కాకుండా "అమ్మ ప్రేమ సముద్రం లా అనేక మైల్లు విస్తరించింది" అంటారు — భావాన్ని గాఢంగా చూపించడానికి.

Transliteration: telugu: atishayokti ati ekkuva cheppadam, peddadiga choopinchadam. Udaharanam: "amma prema samudram laa aneka mail lu vistarinchindi" antaru — bhaavam gadhanga choopinchadaniki.

Meaning: Hyperbole is intentional exaggeration, like saying a mother's love spreads like an ocean, to stress strong feeling.

6. తెలుగు — ఇతర అలంకారాలు (అనుప్రాస, యమక, వక్రోక్తి)

తెలుగు: అనుప్రాసం అంటే అక్షరాల ఉచ్ఛారణతో ఆట (అలంకార శబ్దం). యమకలో పదాలు లయబద్ధంగా పునరావృతం అవుతాయి. వక్రోక్తి అంటే మాటలో విముక్తి లేదా తాళ్ళింపు ఉండటం. బహుశా పిల్లల పాటలలో, కవితలలో ఇవన్నీ కనిపిస్తాయి.

Transliteration: telugu: anuprasam ante aksharaala uccharanato aata (alankaara shabdam). Yamakalo padaalu layabaddhanga punaraavritam avutai. Vakrokti ante maatlo vimukti leda thallimpu undadam. Bahusha pillala paatalo, kavitalo ivannii kanipistayi.

Meaning: Other figures include alliteration (sound play), yamaka (repetition/rhyme) and vakrokti (twisted expression). They appear often in children's songs and poems.

సారాంశం / Summary

తెలుగు: అలంకారాలు భావాన్ని అందంగా, సులభంగా తెలియజేస్తాయి. ఉపమా, రూపక, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయోక్తి ముఖ్యమైనవి. పల్లె కథలు, సంక్రాంతి పాటలు, కవితలతో ఇవి నేర్చుకోవడానికి అద్భుతమైనవి.

Transliteration: telugu: alankaaraalu bhaavanni andanga, sulabhanga teliyajestai. Upamaa, rupaka, utpreksha, atishayokti mukhyamainavi. Palle kathalu, Sankranti paatalu, kavitalato ivi nerchukovadaniki adbhutamainavi.

Meaning: Figures of speech make meaning beautiful and clear. Simile, metaphor, personification and hyperbole are key. Village tales, Sankranti songs and poems are great ways to learn them.

తెలుగు: మీరు కూడా అలంకారాలు చదివి, మీ స్వంత చిన్నకవితలు, కథలు రాయండి — మీరు కూడా ఇది చేయగలరు!

Transliteration: telugu: meeru kooda alankaaraalu chadivi, mee swanta chinnakavitalu, kathalu raayandi — meeru kooda idi cheyagalru!

Meaning: Read figures of speech and write your own little poems and stories — you too can do this!

Flash Cards— పదాల కార్డులు

Tap any card to reveal its meaning · 9 terms

0 of 9 revealed

తెలుగు: మల్లెమాల Nature కధ — Mallamma and the Mango Tree / Transliteration: telugu: Mallemaala Nature kadha — Mallamma and the Mango Tree / Meaning: Mallamma and the Mango Tree (a bilingual title)

తెలుగు: విజయవాడకు సమీపమైన కొండపల్లి గ్రామంలో మల్లెమాల అనే పది ఏళ్ళ అమ్మాయి ఉండేది. సంక్రాంతి దగ్గర పండ్ల దినోత్సవం రావడంతో ఆమె ఊరింటి మామిడి చెట్టును చూసి మాట్లాడింది: "అమ్మమ్మా, ఈ మామిడి చెట్టు మా ఊరిలో సూపర్ హీరోలా ఉంది!" ఆమె మాటలోనే చెట్టుకు జీవం వచ్చింది, పళ్ళు ఆనందంతో పక్కపక్కన 'గుర్రాచేపల'న్నట్లు కనిపించాయి. Transliteration: telugu: Vijayawadaku sameepamina Kondapalli grāmamlo Mallemaala ane padi ellaa ammayi undedi. Sankranti daggaram pandla dinotsavam ravatamto aame oorinti mamidi chettunu choosi maatladindi: "ammammaa, ee mamidi chettu maa oorilo super hero laa undi!" aame maatlo ne chettuku jeevam vachchindi, pallu anandamto pakkapakkana 'gurrachepala' anattu kanipinchayi. Meaning: In Kondapalli near Vijayawada, a ten-year-old girl Mallamma loved her village mango tree. Before Sankranti she told the tree, "Grandma, this mango tree is like a superhero in our village!" Her words brought the tree to life in imagination and the fruit seemed to cheer beside each other. తెలుగు: మల్లెమాల గాక, ఆమె మిత్రుడు రవి కూడా వున్నాడు. స్కూల్ కోసం వారు అలంకారాల పోటీలో పాల్గొన్నారు. మల్లెమాల ఉపమా, రూపకం, ఉత్ప్రేక్షని వినియోగించి ఒక చిన్న కథ చెప్పారు. ఆమె చెప్పినది ఇలా: "పొలంలో మల్లెలు పల్లె అమ్మవారి గుండెలా మెదులుతున్నాయి" — పాటికే ఉపమా. సందడి చూసిన జ్యూరీ నవ్వి, ఆమెకు ప్రోత్సాహక పతకం ఇచ్చారు. Transliteration: telugu: Mallemaala gaaka, aame mitrudu Ravi kooda vunnadu. School kosam varu alankaaraala poti lo paalgonaru. Mallemaala upamaa, rupaka, utprekshani viniyoginchi oka chinna kadha chepparu. Aame cheppinadi ila: "polamlo mallelu palle ammvaarigundela medulutunnayi" — paatikE upamaa. Sandadi choosina jury navvi, aameku protsaahaka patakam ichcharu. Meaning: Mallamma and her friend Ravi entered a figures-of-speech contest at school. Mallamma used simile, metaphor and personification in a story: "The jasmine in the field swayed like the village mother's heart." The judges smiled and awarded her a certificate. తెలుగు: కథ చివరలో రవి అన్నాడు: "మల్లె, పద్యాలు రాస్తే మన ఊర్లో గురజాడ అప్పారావు పటానికి చేరతాం". వారు కలిసి మరికొన్ని అలంకారాలతో మరిన్ని కథలు ఆస్వాదించగా, ఊరు పెద్దవాళ్లూ గర్వపడిపోయారు. Transliteration: telugu: kadha chivaralo Ravi annadu: "Malle, padyalu raaste man oorlo Gurajada Apparao pataniki cherataam". Varu kalisi marikonna alankaaraalato marinni kathalu aasvaadinchaga, ooru peddavaallu garvapadipoyaru. Meaning: In the end Ravi said, "If we write poems, our village will feel like we've reached Gurajada Apparao's level." They wrote more stories together; the village elders felt proud. తెలుగు: ఈ కథ నుంచి పిల్లలు ఏమి నేర్చుకుంటారు? అలంకారాలు మన మాటలకు బಣ್ಣలు, సువాసనలు ఇస్తాయి; వాటిని ఉపయోగిస్తూ మనాన్ని మెరుగు పరచుకోవచ్చు. మీరు కూడా మీ ఊరి, పండ్ల, చెట్లు, అమ్మల గురించి అలంకారాలతో కథలు రాయండి — మీరు కూడా ఇది చేయగలరు! Transliteration: telugu: ee kadha nunchi pillalu emi nerchukuntaru? Alankaaraalu mana maatlaku bannlu, suvaasanalu istai; vati upayoginchi mananni merugu parachukovachu. Meeru kooda mee oori, pandla, chettu, ammalu gurinchi alankaaraalato kathalu rayandi — meeru kooda idi cheyagalru! Meaning: Children learn that figures of speech add color and scent to our words; using them improves our expression. Write stories about your village, fruits, trees and mothers with figures of speech — you too can do this!

💡 ఏమి నేర్చుకున్నాం

  • 1తెలుగు: ఉపమా అంటే 'లాగే' అని పోల్చడం / Meaning: Upama (simile) uses words like 'like' or 'as' to compare.
  • 2తెలుగు: రూపకం నేరుగా ఒక వస్తువును మరొకటి అని చెప్పటం / Meaning: Rupaka (metaphor) states one thing is another.
  • 3తెలుగు: ఉత్ప్రేక్షలో వస్తువులకు జీవిత లక్షణాలు ఇవ్వబడతాయి / Meaning: Utpreksha (personification) gives human traits to things.
  • 4తెలుగు: అతిశయోక్తి భావాన్ని బలంగా చూపించడానికి అతిగా చెప్పడం / Meaning: Atishayokti (hyperbole) uses exaggeration to stress feeling.
  • 5తెలుగు: అలంకారాలు కథల్ని రసవంతంగా మారుస్తాయి; సాధన చేస్తే మీరు కూడా మంచి రచయిత అవతలచ్చు / Meaning: Figures of speech make stories vivid; with practice you too can become a good writer.

అభ్యాసాలు— Activities

మౌఖికం · Oral

  1. 1తెలుగు: ఒక వస్తువు తీసుకొని దాన్ని ఉపమాతో పోల్చి చెప్పు (ఉదాహరణ: నీ లాంబడాకి 'చెలి పూల లాగా' అని పోల్చి చెప్పు) / Meaning: Pick an object and make a simile comparison (e.g., compare your scarf to 'a garland of flowers').
  2. 2తెలుగు: ఒక సాధారణ వాక్యాన్ని రూపకంగా మార్చి చెప్పు (ఉదాహరణ: 'అతను ధైర్యవంతుడు' → 'అతను పులి') / Meaning: Turn a normal sentence into a metaphor (e.g., 'He is brave' → 'He is a tiger').
  3. 3తెలుగు: ఒక వస్తువు లేదా ప్రకృతి భాగానికి మానవ లక్షణాలు కలిపి ఉత్ప్రేక్ష వాక్యం చెప్పు (ఉదాహరణ: 'పర్వతం ఆవిరై నవ్వింది') / Meaning: Personify an object or nature feature and speak a sentence.
  4. 4తెలుగు: స్కూల్ గార్డెన్ ని చూసి మూడు అల్లిటరేషన్లు (అనుప్రాసం) చేసే పద సమూహాలు చెప్పు (ఉదాహరణ: పచ్చ పచ్చపాటి పండ్లు) / Meaning: Look at the school garden and say three alliterative phrases.
  5. 5తెలుగు: ఒక చిన్న కథలో అతి చెప్పు (హైపర్బోల) ను ఉపయోగించి ఒక వాక్యం నమోదు చేయండి (ఉదాహరణ: 'నాకు రాతిరోజు భూమి దాటి వెళ్లాలి') / Meaning: Create a sentence using hyperbole in a short story.

లిఖితం · Written

  1. 1తెలుగు: ఉపమా, రూపక, ఉత్ప్రേക്ഷలతో 10-వరుస బాలకవితం రాయండి / Meaning: Write a 10-line poem using simile, metaphor and personification.
  2. 2తెలుగు: మీ ఊరున్న ఒక శాస్త్రం లేదా వృక్షం గురించి 5 వాక్యాల గద్యం రూపకముతో రాయండి / Meaning: Write a 5-sentence paragraph about a local tree or craft using a metaphor.
  3. 3తెలుగు: ప్రసిద్ధ తెలుగు పాటలలో ఒక వాక్యాన్ని తీసుకొని దానికి ఉన్న అలంకారాన్ని గుర్తించి వ్రాయండి / Meaning: Take a line from a Telugu song and identify the figure of speech used.
  4. 4తెలుగు: పాత్రల సంభాషణలో వక్రోక్తి ఉపయోగించి ఒక వినోద శ్యామ్ సంభాషణ వ్రాయండి / Meaning: Write a short comic dialogue using vakrokti (twisted expression).
  5. 5తెలుగు: ఒక చిన్న కథలో కనీసం నాలుగు ప్రయోగాలు (అలంకారాలు) చేర్చి పాఠశాలలో పాఠ్యంగా ఉపన్యాసం ఇవ్వండి / Meaning: Compose a short story that includes at least four figures of speech and present it in class.

ఆచరణ · Practical

  1. 1తెలుగు: గ్రామంలో పండ్ల ముల్యం తీసుకుని పిల్లలతో పాటలు పాడుతూ అనుప్రాసాలు గుర్తించండి / Meaning: Visit the village orchard and sing songs to spot alliteration.
  2. 2తెలుగు: స్కూల్ బోర్డు మీద అలంకారాల 'వచన దివార' తయారు చేసి ప్రతిరోజూ ఒక ఉదాహరణ మార్చండి / Meaning: Create a 'figure of speech' board at school and change one example daily.
  3. 3తెలుగు: కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి ఒక చిన్న నాటకం (5 నిమిషాలు) రాయండి; అందులో కనీసం మూడు అలంకారాల్ని ఉపయోగించండి / Meaning: With family, write a 5-minute skit using at least three figures of speech.
  4. 4తెలుగు: స్థానిక పెదవి గదిలో పెద్దవాళ్ల నుంచి ప్రత్యక్ష పద్యాలు తీసి వాటిలో ఉన్న అలంకారాలు గుర్తించండి మరియు చిత్రాలతో బుక్ తయారు చేయండి / Meaning: Collect folk lines from elders, identify figures within them and make an illustrated booklet.

Infographics— ఇన్ఫోగ్రాఫిక్స్

1 visual

తెలుగు: అలంకారాల పరిచయం / Transliteration: telugu: alankaaraala parichayam / Meaning: Introduction to Figures of Speech

4

తెలుగు: ప్రధాన అలంకారాలు (ఉపమా, రూపకం, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయోక్తి) / Transliteration: telugu: pradhana alankaaraalu / Meaning: Main figures of speech

8

తెలుగు: ఈ పాఠ్యంలో చూపిన ఉదాహరణలు / Transliteration: telugu: ee paathyamlo choopina udaharanalu / Meaning: Examples shown in the lesson

5

తెలుగు: చిన్న క్రియాకలాపాలు (వాక్యాలు, పాటలు) / Transliteration: telugu: chinna kriyaakalaapaalu / Meaning: Classroom activities

10

తెలుగు: పిల్లలతో ఉపయోగించదగిన క్రియలు (ఘంటాలు/పాటలు) / Transliteration: telugu: pillalatho upayoginchadagina kriyalu / Meaning: Exercises for children

1

తెలుగు: ప్రాజెక్టు — ఊరి అలంకార బుక్ తయారీ / Transliteration: telugu: praajektu — oori alankaara book tayyari / Meaning: One project — village alankara booklet

365

తెలుగు: రోజుకి ఒక అలంకారం అభ్యాస సూచన (సంవత్సరమంతా) / Transliteration: telugu: rojuki oka alankaara abhyasa suchana / Meaning: One daily practice suggestion for a year

Visual layout concepts — for rendering with AI image tools (SDXL / DALL-E / Ideogram)

🎥 Watch · 🖼 See · 📖 Read

Videos, images and encyclopedia content about అలంకారాలు (Figures of Speech) — all freely licensed.

Showing 2 curated videos, ranked best-first by language match (Telugu prioritised), audience, and channel trust.

⭐ Top pick
From Ayyagari Lessons · Click to load. Privacy-enhanced (youtube-nocookie.com).Open ↗
From TELUGU SAMHITHA(తెలుగు సంహిత) · Click to load. Privacy-enhanced (youtube-nocookie.com).Open ↗
All content embedded here is freely licensed. Videos: YouTube official embeds. Images: Wikimedia Commons (CC / public domain). Encyclopedia: Wikipedia (CC BY-SA 4.0).

Quotes & sayings— మాటలు, పద్యాలు, సూక్తులు

  • A good metaphor is like a simile made of lightning.

    —

    Unknown· Modernfigure-of-speech
  • తెలుగు: పద్యాలు మన భావానికి రంగులు పోసే అలంకారాలు. / Transliteration: telugu: padyalu mana bhaavanki rangulu pose alankaaraalu. / Meaning: Poems are ornaments that paint color on our feelings.

    padyalu mana bhaavanki rangulu pose alankaaraalu

    —Poems are ornaments that add color to our feelings.

    Pedda Bala Shiksha· 2026inspirational

🙏 Dedication

తెలుగు: ఈ పాఠాన్ని ప్రతి తెలుగు పిల్లవాడికి అర్థమవ్వాలని, మా ఊరు కథలు, కవితలు జీవంతంగా ఉండాలని అంకితం. Transliteration: telugu: ee paathanni prati Telugu pillavaadiki arthamavvaalani, maa ooru kathalu, kavitalu jeevanthanga undaali ani ankitam. Meaning: Dedicated to every Telugu child — may village tales and poems stay alive and meaningful.

మరిన్ని వనరులు— More resources