దాశరథి శతకం

తెలుగు: రామలక్ష్మి కొత్తగా పాఠశాలకు చేరిన పదిమందేళ్ళ పిల్లది. తెల్లవారుఝామున అతడి నానమ్మ బద్రాచలం ఆలయ కథలు చెప్తుంటుంది. ఆమె ఒకరోజు పెద్ద చూపులోన కంచర్ల గోపన్న గురించిన కథ చెప్పగా, రామలక్ష్మి ఉంటుంది ఆ కథలోని దాశరథి శతకం గురించి ఆశ్చర్యపడి పోయింది. ఆమె కల్లోలు పట్టగా ‘‘నానమ్మ, అది నాకు చదివించుకొనికోరా’’ అని దా వేడుకుంది. Transliteration: telugu: Rāmalakṣmi kottaḡā pāṭhaśālaḳa cērina padimandēḷḷa pilladi. Tellavārūjāmuna aṭaḍi nānamma Bhadrachalam ālaya kathalu cepṭuntundi. Āme okarōju pedda cūpulōna Kancharla Gopanna gurinchi kathā ceppagā, Rāmalakṣmi untundi ā kathāloni Dāśarathi Śatakaṁ gurinchi āścaryapaḍi poyindi. Āme kallōlu paṭṭagā “Nānamma, adi nāku cadhivincuko rā” ani dā vēḍukundi. Meaning: Ramalakshmi, a ten-year-old new to school, hears her grandmother tell Bhadrachalam temple stories and becomes curious about Dasarathi Shatakam. తెలుగు: నానమ్మ ఆమెకు ఒక శ్లోకాన్ని రేపటి పండుగ ముందు నేర్పించింది. రామలక్ష్మి ఆ శబ్దాల్ని పద్యాల్ని పాటలా పాడింది. ఆ పాటతోపాటు బద్రాచలం గుడির ముడి, దీపాల వెలుగులు, పులికింతలు పిల్లి నోటిలోకి వచ్చేవి. ఆ రోజు రామలక్ష్మి తన స్కూళ్లలో శతకం చదివే క్లబ్ మొదలుపెట్టింది. Transliteration: telugu: Nānamma āmeku oka ślōkanni rēpaṭi paṇḍuga mundu nērpindi. Rāmalakṣmi ā śabdālnni padyālni pāṭalā pāḍindi. Ā pāṭato pāṭu Bhadrachalam guḍira muDi, dīpāla velugulu, pulikintalu pilli nōṭilōki vaccēvi. Ā rōju Rāmalakṣmi tana skūllō śatakaṁ cadhivē klab modalupettindi. Meaning: Her grandmother taught a verse; Ramalakshmi sang it and felt the temple lights and fragrance in her heart, leading her to start a school club to read the shataka. తెలుగు: క్లబ్‌లో వారు బద్రాచలం సందర్శించి అక్కడి తిరుమల గూడెం చదివారు. ఒక వేళ గోపన్న ఎవరో, ఆయన రాముని పట్ల ప్రేమను పిల్లలు అనుభవించారు. వారిలో కొంతమంది బడికి పోయి రామభక్తి పాటలు పాడటమే కాక రామచరిత్ర చదివారు. చివరికి రామలక్ష్మి మరో చిన్న కథ చెప్పింది: ‘‘ఏదైనా పని చేసే ముందు మనం మనసుతో ప్రార్థిస్తే అది బలంగా మారుతుంది’’ అన్నారు. Transliteration: telugu: Klab-lō vāru Bhadrachalam sandarśinci akkadi tirumala gūḍem cadivāru. Oka vēḷa Gopanna evvarō, āyana Rāmuni paṭla prema ni pillalu anubhavincāru. Vārilo kontamandi baḍiki pōyi Rāmabhakti pāṭalu pāḍatamē kāka Rāmacaritra cadivāru. Civariki Rāmalakṣmi marō cinna kathā ceppindi: “Ēdainā pani cēse mundu manaṁ manasuto prārthistē adi balangā mārutundi” anārādu. Meaning: The club visited Bhadrachalam, learned about Gopanna’s love for Rama, sang bhajans, read stories, and Ramalakshmi concluded that prayer before work makes it stronger. తెలుగు: ఈ కథ పిల్లలకు ఒక బోధ ఇస్తుంది — పురాతన పద్యాలు మన జీవితానికి విలువైన మార్గదర్శకాలు. మీరు కూడా ఒక పద్యం చదవండి, మీ స్వరంతో పాడండి, మరియు మీ హృదయానికి దారితీస్తే మీరు కూడా దాశరథి శతకం వంటి పాఠాల్ని గ్రహించగలరు. Transliteration: telugu: Ī katha pillalaku oka bōdha istundi — purātana padyālu mana jīvitaṁki viluvaina mārgadarśakālu. Mīru kūḍā oka padyaṁ cadhavandi, mī svaratō pāḍandi, mariyu mī hṛdayāniki dāritistē mīru kūḍā Dāśarathi Śatakaṁ lanti pāṭhalni grahin̄cagalru. Meaning: The story teaches children that old poems guide life; read and sing a verse and you too can understand teachings like the Dasarathi Shatakam.