Skip to main content
Parvam 04Topic 06 / 12#42 of 312
Full lesson

శతక పర్వము

భాస్కర శతకం

Bhaaskara Shatakam·Bhaskara Shatakam

Mahara Suri's shataka of moral and worldly wisdom.

⏱ 1 min read📖 10 terms▶ 2 videos📊 1 infographic

Listen to this entire lesson in Telugu

ఈ పాఠాన్ని పూర్తిగా తెలుగులో వినండి

🎯 Purpose — ఉద్దేశ్యం

Bhaskara Satakam — 108 didactic verses (16th c.), Telugu moral wisdom.

భాస్కర శతకం — 16వ శతాబ్దపు 108 నీతి పద్యాలు, తెలుగు నైతిక జ్ఞానం.

పాఠం— Lesson

భాస్కర శతకం

= 108 పద్యాలు (శతకం = 100+), మారవి కవి రచన (16వ శతాబ్దం); ప్రతి పద్యం 'భాస్కరా!' (సూర్య దేవుడు) అనే మకుటంతో ముగుస్తుంది. రూపం: ప్రతి పద్యం చివరి పంక్తులలో నైతిక సందేశం ఉంటుంది. ఇతివృత్తాలు: నిజాయితీ, స్నేహం, కృతజ్ఞత, జ్ఞానం, వినయం, పట్టుదల. పిల్లలకు తగిన సందేశాలు: (1) గురువు పట్ల కృతజ్ఞత. (2) కష్టంలో నిజమైన స్నేహితుడి పరీక్ష. (3) తప్పును వెంటనే సరిదిద్దుకోవడం. (4) దృఢ సంకల్పం విజయాన్ని ఇస్తుంది. (5) వినయమే నిజమైన బలం. కంఠస్థ సంప్రదాయం — తెలుగు పిల్లలు ఏడవ తరగతికే 10+ భాస్కర పద్యాలు నేర్చుకునేవారు. సోదర శతకాలు: సుమతీ శతకం (బద్దెన, 13వ శతాబ్దం — అత్యంత ప్రసిద్ధం), వేమన శతకం (వేమన, 17వ శతాబ్దం), కృష్ణ శతకం, నారాయణ శతకం. భాస్కరుడు = సూర్యుడు; ఆచరణాత్మక నైతిక వెలుగుతో జీవితాన్ని ప్రకాశింపజేసేవాడు. ప్రతి పద్యం నాలుగు పంక్తులలో ఒక జీవిత పాఠం.

Flash Cards— పదాల కార్డులు

Tap any card to reveal its meaning · 10 terms

0 of 10 revealed

కథ

పదకొండేళ్ల పవన్ లెక్కల పరీక్ష తప్పి నిరాశగా ఇంటికి వచ్చాడు. అమ్మ శైలజ భాస్కర శతకం చదువుతోంది: '**చేటు రాకుండుట కష్టం, వచ్చిన చేటును దాచుట అతి కష్టం; దాచిన చేటు మరియు కష్టం. భాస్కరా!**' (కష్టం రాకుండా ఉండటం కష్టం; వచ్చిన దాన్ని దాచటం మరింత కష్టం; దాచిన కష్టం అన్నిటికన్నా కష్టం). పవన్‌కి అర్థమైంది: తప్పును దాచాలా, ఒప్పుకోవాలా? అమ్మ: 'చిన్నతనంలో నీతి శ్లోకాలు తలలో ఉంటే పెద్దయ్యాక జ్ఞానం సహజంగా వస్తుంది.' సుమతీ పద్యం చూపింది: '**దుర్జన మిత్రుడి కంటే సజ్జన శత్రువు మేలు.**' పవన్ తనకిష్టమైన 5 పద్యాలు బల్లపై రాసుకున్నాడు. రెండు నెలలు ప్రతి ఉదయం పైకి చదివాడు. పాఠశాల వక్తృత్వ పోటీలో 10 భాస్కర పద్యాలు సరైన ఛందస్సుతో చదివి గెలిచాడు. **108 పద్యాలు కంఠస్థం చేస్తే జీవితాంతం దిక్సూచి!**

అభ్యాసాలు— Activities

మౌఖికం · Oral

  1. 1తెలుగు: బృందంగా ఒక శ్లోకాన్ని ఉచ్ఛరించండి; ప్రతి బలం వాక్యాన్ని అభ్యాసించండి. / Transliteration: Bud'dhanga oka ślōkaṁ uccharin̄caṇḍi; prati balam vākyāni abhyāsin̄caṇḍi. / Meaning: As a group recite one verse; each child practices a line.
  2. 2తెలుగు: శ్లోకాను కథగా మార్చి ఒక చిన్న నాటకంగా చేయండి. / Transliteration: Ślōkānu kathagā mārci oka cinna nāṭakāṅgā cēyaṇḍi. / Meaning: Turn a verse into a short skit.
  3. 3తెలుగు: తాతతో/తల్లి తో ఇంటి వద్ద శ్లోకాలు పంచుకోండి, వారి అనుభవాలు అడగండి. / Transliteration: Tātato/talli to iṇṭi vadda ślōkālu panchukondi, vari anubhava lu adagandi. / Meaning: Share verses with grandparents, ask about their experiences.
  4. 4తెలుగు: పాఠశాల సారి సమూహం ఒక శ్లోకం వివరణగా చెప్పండి. / Transliteration: Pāṭhaśāla sārī samūhaṁ oka ślōkaṁ vivaraṇagā ceppandi. / Meaning: In class each group explains one verse.
  5. 5తెలుగు: శ్లోకాన్ని పాటగా మార్చి ఊరెలో గల్ గలిగేలా పాడండి. / Transliteration: Ślōkāni pātagā mārci ūrelō gal galigēlā pāḍaṇḍi. / Meaning: Turn a verse into a song and sing it in the neighborhood.

లిఖితం · Written

  1. 1తెలుగు: ప్రతి శ్లోకానికి ఒక దినచర్య పట్టిక తయారు చేసి నమోదు చేయండి. / Transliteration: Prati ślōkāniki oka dinacarya paṭṭika tayāru cēsi namōda cēyaṇḍi. / Meaning: Make a daily checklist inspired by each verse.
  2. 2తెలుగు: భాస్కర శతకం నుండి నలుగురు వ్యక్తిగత నెత్తిన పాఠాలను రాసుకోండి. / Transliteration: Bhāskara Śatakaṁ nunḍi naluguru vyaktigata neṭṭina pāṭalanu rāsukondi. / Meaning: Write four personal lessons you learned from the shataka.
  3. 3తెలుగు: శ్లోకానికి చింహాలు, చిత్రాలు వేసి విజ్ఞాపన ఫ్లయర్ తయారుచేయండి. / Transliteration: Ślōkāniki cimālu, citrālu vesi vijñāpana flayar tayāru cēyaṇḍi. / Meaning: Make a poster with symbols and pictures for a verse.
  4. 4తెలుగు: బలపరిజ్ఞాన పరీక్షకు శ్లోకాల ఆధారంగా ప్రశ్నలు తయారుచేయండి. / Transliteration: Balaparijñāna parīkṣaku ślōkāla ādhārangā praśnalu tayāru cēyaṇḍi. / Meaning: Create quiz questions based on verses.
  5. 5తెలుగు: శ్లోకాల ద్వారా ఒక చిన్న కథా పత్రిక సంపాదన చేయండి. / Transliteration: Ślōkāla dvārā oka cinna kathā patrika sampādana cēyaṇḍi. / Meaning: Compile a small magazine of stories inspired by the verses.

ఆచరణ · Practical

  1. 1తెలుగు: ఊరిలో పెద్ద వారికి శ్లోకం పలికి వారి రోజు పనిలో సహాయం చేయండి. / Transliteration: Ūrilō pedda vāri ki ślōkaṁ paliki vari rōju pani lō sahāyaṁ cēyaṇḍi. / Meaning: Recite a verse to elders and help them in daily chores.
  2. 2తెలుగు: శ్లోకాల్లో చెప్పిన ఆర్ధిక జాగ్రత్తలను వినియోగించి చిన్న పొదుపు ఖాతాను ప్రారంభించండి. / Transliteration: Ślōkāl lō ceppina ārthika jāgrattalanu viniyōgin̄ci cinna podupu khātānu prārambhin̄caṇḍi. / Meaning: Start a small savings account following the shataka's advice on spending.
  3. 3తెలుగు: పండుగలో శ్లోకాన్ని వాయిస్ రికార్డు చేసి గ్రామ లౌడ్‌స్పీకర్‌లో వినిపించండి. / Transliteration: Paṇḍugalō ślōkaṁ vāis rikārḍ cēsi grāma loudspeaker lō vinipin̄caṇḍi. / Meaning: Record a verse and play it on the village loudspeaker during festivals.
  4. 4తెలుగు: పాఠశాలలో శ్లోకాల ఆధారంగా మంచి ఆచరణ క్లబ్ స్థాపించండి. / Transliteration: Pāṭhaśālalo ślōkāla ādhārangā man̄ci ācarana klub sthāpin̄caṇḍi. / Meaning: Start a good-conduct club at school based on the verses.

Infographics— ఇన్ఫోగ్రాఫిక్స్

1 visual

Bhaskara Shatakam at a glance

100

verses (శ్లోకాలు)

1

author name referenced (మహరా సూరి)

Daily

use: one verse per day (రోజుకు ఒక శ్లోకం)

Home & School

places to learn (ఇల్లు & పాఠశాల)

Values

topics: courage, thrift, respect (ధైర్యం, పొదుపు, గౌరవం)

Activities

recitation, art, drama (పలుకుబడి, చిత్రకళ, నాటకం)

Visual layout concepts — for rendering with AI image tools (SDXL / DALL-E / Ideogram)

🎥 Watch · 🖼 See · 📖 Read

Videos, images and encyclopedia content about భాస్కర శతకం (Bhaskara Shatakam) — all freely licensed.

Showing 2 curated videos, ranked best-first by language match (Telugu prioritised), audience, and channel trust.

⭐ Top pick
From శ్రీ గురుకృప · Click to load. Privacy-enhanced (youtube-nocookie.com).Open ↗
From A to Z Library · Click to load. Privacy-enhanced (youtube-nocookie.com).Open ↗
All content embedded here is freely licensed. Videos: YouTube official embeds. Images: Wikimedia Commons (CC / public domain). Encyclopedia: Wikipedia (CC BY-SA 4.0).

Quotes & sayings— మాటలు, పద్యాలు, సూక్తులు

  • A single gentle word can shift a life.

    —

    Unknown· Traditionalwisdom
  • తెలుగు: చిన్న మాటల్లోనే మహిమ ఉంటుంది.

    Telugu: Cinna māṭallōnē mahima untundi.

    —In small words itself there is greatness.

    Traditional Telugu Proverb· Folkproverb

🙏 Dedication

తెలుగు: ఈ విషయం తేజస్వి చిన్న మనస్తత్వానికి సమర్పించబడును — ఊరు పెద్దలు, ఉపాధ్యాయులు మరియు కుటుంబ గదికి ధన్యవాదములు. / Transliteration: Telugu: Ī viṣaya tējasvi cinna manastvatvānki samarpincaḍunu — ūr upaḍalu, upādhyāyulu mariyu kutumba gadiki dhanyavādhamulu. / Meaning: Dedicated to bright young minds — with thanks to village elders, teachers and families.

మరిన్ని వనరులు— More resources