Skip to main content
Parvam 23Topic 04 / 12#268 of 312
Full lesson

సైబర్ భద్రత పర్వము

ఫిషింగ్

Phishing·Phishing

Fake emails and websites that steal information.

⏱ 2 min read📖 12 terms▶ 2 videos📊 3 infographics

Listen to this entire lesson in Telugu

ఈ పాఠాన్ని పూర్తిగా తెలుగులో వినండి

🎯 Purpose — ఉద్దేశ్యం

This page teaches Telugu children how to stay safe online — protecting personal information, recognising suspicious websites and messages, and developing healthy digital habits. Includes practical scenarios from school WhatsApp groups, online games, and social media.

ఈ పేజీ తెలుగు పిల్లలకు ఆన్‌లైన్‌లో ఎలా సురక్షితంగా ఉండాలో తెలియజేస్తుంది — వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని కాపాడడం, అనుమానాస్పద వెబ్‌సైట్లను, సందేశాలను గుర్తించడం, మంచి డిజిటల్ అలవాట్లు పెంపొందించడం. బడి వాట్సాప్ గ్రూపులు, ఆన్‌లైన్ గేమ్‌లు, సోషల్ మీడియా నుండి ఆచరణాత్మక ఉదాహరణలు ఉన్నాయి.

పాఠం— Lesson

ఇంటర్నెట్ ఏమిటి?

ఇంటర్నెట్ అనేది ప్రపంచంలోని కంప్యూటర్లన్నీ ఒకదానితో ఒకటి కలిసే ఒక పెద్ద జాలం. యూట్యూబ్ చూడడం, వాట్సాప్‌లో మెసేజ్‌లు పంపడం, గూగుల్‌లో వెతకడం — ఇవన్నీ ఇంటర్నెట్ ద్వారానే. ఇది అద్భుతమైన సాధనం, కానీ జాగ్రత్తగా వాడాలి.

ఎందుకు భద్రత ముఖ్యం?

ఇంటర్నెట్‌లో మంచివారు, చెడ్డవారు ఇద్దరూ ఉన్నారు. మీ సమాచారం (పేరు, చిరునామా, ఫోటోలు) చెడ్డవారి చేతిలో పడితే మీకు, మీ కుటుంబానికి కష్టాలు రావచ్చు. అందుకే భద్రత నేర్చుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

వ్యక్తిగత సమాచారం రహస్యం

ఇంటర్నెట్‌లో ఎప్పుడూ మీ పూర్తి పేరు, ఇంటి చిరునామా, బడి పేరు, ఫోన్ నంబర్, తల్లిదండ్రుల పనిచేసే చోటు — వీటిని తెలియని వారికి చెప్పవద్దు. మీ ఫోటోలను అపరిచిత వ్యక్తులకు పంపవద్దు.

గట్టి పాస్‌వర్డ్‌లు

పాస్‌వర్డ్ అనేది మీ ఇంటి తాళంచెవి లాంటిది. మంచి పాస్‌వర్డ్‌లో — కనీసం 8 అక్షరాలు, పెద్ద అక్షరాలు, చిన్న అక్షరాలు, నంబర్లు, ప్రత్యేక గుర్తులు (! @ #) ఉండాలి. మీ పాస్‌వర్డ్ ఎప్పుడూ ఇతరులకు చెప్పవద్దు — తల్లిదండ్రులు, సొంత అన్నదమ్ములు తప్ప.

తెలియని లింకులు, ఫైళ్ళు తెరవవద్దు

మీకు తెలియని వ్యక్తుల నుండి వచ్చిన సందేశాలు, ఇమెయిల్‌లు, లింకులు తెరవవద్దు. "మీరు లాటరీ గెలుచుకున్నారు!" "ఉచిత మొబైల్ పొందండి!" అనే సందేశాలు మోసం. వీటిని ఫిషింగ్ (Phishing) అంటారు.

ఆన్‌లైన్ గేమ్‌లలో జాగ్రత్త

కొన్ని గేమ్‌లలో అపరిచిత వ్యక్తులు మిమ్మల్ని స్నేహితులుగా చేయమని అడుగుతారు. వారు మీ గురించి, మీ ఇంటి గురించి అడుగుతారు. చెప్పవద్దు. ఎవరైనా అసహ్యకరంగా మాట్లాడితే వెంటనే తల్లిదండ్రులకు చెప్పండి.

సోషల్ మీడియా

ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విట్టర్ — వీటిలో ఏవైనా అకౌంట్ తెరిచేటప్పుడు తల్లిదండ్రుల అనుమతి తీసుకోండి. మీ ప్రొఫైల్‌ను "ప్రైవేట్"గా ఉంచండి. తెలిసిన వారిని మాత్రమే స్నేహితులుగా చేర్చండి.

సైబర్ బుల్లీయింగ్

ఎవరైనా మిమ్మల్ని ఆన్‌లైన్‌లో అవమానిస్తే, బెదిరిస్తే, వేధిస్తే — దానిని సైబర్ బుల్లీయింగ్ అంటారు. మౌనంగా ఉండవద్దు. వెంటనే పెద్దలకు చెప్పండి. స్క్రీన్‌షాట్లు తీసుకోండి. ఆ వ్యక్తిని బ్లాక్ చేయండి.

సురక్షిత వెబ్‌సైట్లు

వెబ్‌సైట్ చిరునామా (URL) "https://" తో మొదలయితే అది సురక్షితం. "http://" (s లేకుండా) ఉంటే జాగ్రత్త. చిరునామాలో అక్షరాలు సరిగ్గా ఉన్నాయా చూడండి. ఉదాహరణ: "amaz0n.com" అది తప్పు, "amazon.com" సరి.

తల్లిదండ్రుల సలహా

ఎప్పుడైనా సందేహం వస్తే తల్లిదండ్రులను అడగండి. ఇంటర్నెట్‌లో ఏదైనా మీకు కంగారు కలిగిస్తే, అదే సమయంలో పెద్దలకు చెప్పండి. వారిని ఇబ్బంది పెట్టకూడదని అనుకోకండి — మీ భద్రతే అన్నింటికంటే ముఖ్యం.

సారాంశం

ఇంటర్నెట్ గొప్ప సాధనం. దీనిని తెలివిగా, జాగ్రత్తగా వాడితే చదువు, వినోదం, స్నేహాలు అన్నీ లభిస్తాయి. కానీ మీ సమాచారం రహస్యంగా ఉంచడం, పెద్దల సలహా తీసుకోవడం మరిచిపోవద్దు. మీ భద్రత మీ చేతుల్లోనే ఉంది.

Flash Cards— పదాల కార్డులు

Tap any card to reveal its meaning · 12 terms

0 of 12 revealed

శ్రావ్య నేర్చుకున్న పాఠం

శ్రావ్య 12 సంవత్సరాల అమ్మాయి. ఆమె హైదరాబాద్‌లోని ఒక బడిలో 7వ తరగతి చదువుతోంది. ఆమెకు తండ్రి కొత్తగా ఒక మొబైల్ ఫోన్ ఇచ్చారు. "చదువుకు, మాట్లాడడానికి మాత్రమే వాడాలి. తెలియని వారితో మాట్లాడకూడదు," అని తండ్రి చెప్పారు. శ్రావ్య మొబైల్‌లో ఒక గేమ్ ఆడడం మొదలుపెట్టింది. ఆ గేమ్‌లో చాట్ ఆప్షన్ ఉంది. ఒక రోజు "RoyalGamer123" అనే ఒక వ్యక్తి శ్రావ్యకు మెసేజ్ పంపాడు. "హాయ్! నీవు బాగా ఆడుతున్నావు. మనం స్నేహితులు అవుదామా?" అన్నాడు. శ్రావ్య సరే అన్నది. ఆ వ్యక్తి రోజూ శ్రావ్యకు మెసేజ్ చేస్తుండేవాడు. తానొక 14 సంవత్సరాల అబ్బాయిని, తాను కూడా బడికి వెళతానని చెప్పాడు. శ్రావ్యకు సంతోషంగా అనిపించింది. వారిద్దరూ గంటలు గంటలు చాట్ చేసేవారు. ఒక వారం తర్వాత RoyalGamer123 అడిగాడు, "నీవు ఏ బడిలో చదువుతావు?" శ్రావ్య పేరు చెప్పింది. "మీ ఇంటి అడ్రెస్ చెప్పు, మనం కలుసుకుందాం" అన్నాడు. శ్రావ్యకు కొంచెం అనుమానం వచ్చింది. "నేను తండ్రిని అడగాలి" అన్నది. "తండ్రికి చెప్పవద్దు! ఆయన నీవు నాతో మాట్లాడడం ఇష్టపడరు. మనం రహస్యంగా కలుసుకుందాం. నీ ఫోటో పంపు, నేను నిన్ను గుర్తుపట్టాలి" అని పదే పదే అడిగాడు. ఈ రహస్యం అనే మాట శ్రావ్యకు అనుమానంగా అనిపించింది. తండ్రి ఎప్పుడూ చెప్పేది గుర్తొచ్చింది — "ఎవరైనా రహస్యంగా చేయమని చెబితే అది మోసమే." శ్రావ్య ఆ సాయంత్రం తండ్రికి అన్నీ చెప్పింది. ఫోన్ చూపించింది. తండ్రి ఆ చాట్‌లను చూసి కంగారుపడ్డారు. "శ్రావ్యమ్మా, ఆ వ్యక్తి 14 సంవత్సరాల అబ్బాయి కాదు. చిన్న పిల్లలను మోసం చేసే చెడ్డ పెద్ద వ్యక్తి కావచ్చు. ఇంటర్నెట్‌లో ఎవరైనా ఏదైనా చెప్పుకోవచ్చు." తండ్రి శ్రావ్యకు చెప్పారు, "నీవు సరైన పని చేశావు. తండ్రికి చెప్పడం ధైర్యవంతుల పని. ఇప్పుడు మనం ఆ అకౌంట్‌ను బ్లాక్ చేద్దాం. స్క్రీన్‌షాట్లు తీసి పోలీసులకు రిపోర్ట్ చేద్దాం. మరో ఎవరిని ఆ వ్యక్తి మోసం చేయకుండా." తర్వాత తండ్రి శ్రావ్యకు ఇంటర్నెట్ భద్రత గురించి అన్నీ చెప్పారు. ఎవరికి సమాచారం ఇవ్వాలి, ఎవరికి ఇవ్వకూడదు. ఏ మెసేజ్‌లు అనుమానాస్పదమో. శ్రావ్య అన్నీ నేర్చుకుంది. మరో రెండు వారాల తర్వాత శ్రావ్య బడిలో తన స్నేహితురాలు దివ్యకు అదే విషయం జరుగుతుందని తెలిసింది. దివ్య కూడా ఒక "ఆన్‌లైన్ స్నేహితుడితో" చాట్ చేస్తోంది, అతను ఆమె ఫోటోలు అడుగుతున్నాడు. శ్రావ్య దివ్యకు అన్నీ వివరించింది, తల్లిదండ్రులకు చెప్పమని సలహా ఇచ్చింది. దివ్య కూడా అదే పని చేసింది. ఇద్దరు పిల్లలు సురక్షితంగా బయటపడ్డారు. ఆ తర్వాత వారిద్దరూ తమ తరగతిలో అందరికీ ఇంటర్నెట్ భద్రత గురించి చెప్పారు. వారి టీచర్ "మీరు చిన్న వయసులోనే చాలా తెలివైన పని చేశారు" అని మెచ్చుకున్నారు.

💡 ఏమి నేర్చుకున్నాం

  • 1ఎవరైనా "రహస్యంగా" చేయమని చెబితే అది తప్పక మోసమే.
  • 2ఆన్‌లైన్‌లో ఎవరైనా ఏ వయసు, ఏ లింగమని చెప్పుకోవచ్చు — నిజం చెప్పాలని లేదు.
  • 3వ్యక్తిగత సమాచారం, ఫోటోలు తెలియని వారికి ఎప్పుడూ ఇవ్వకూడదు.
  • 4తండ్రిదండ్రులకు చెప్పడం బలహీనత కాదు, ధైర్యం.
  • 5ఒక పిల్ల తెలివిగా ఉంటే మరో పిల్ల కూడా రక్షించబడుతుంది.

అభ్యాసాలు— Activities

మౌఖికం · Oral

  1. 1ఇంటర్నెట్‌లో మీ గురించి ఏ సమాచారం ఎవరితోనూ షేర్ చేయకూడదు?
  2. 2మంచి పాస్‌వర్డ్‌లో ఏఏ లక్షణాలు ఉండాలి?
  3. 3ఫిషింగ్ అంటే ఏమిటి? ఒక ఉదాహరణ చెప్పండి.
  4. 4సైబర్ బుల్లీయింగ్ ఎదురైతే ఏం చేయాలి?
  5. 5శ్రావ్య కథలో ఆమె ఎందుకు సరైన పని చేసింది?

లిఖితం · Written

  1. 1ఖాళీ పూరించండి: సురక్షితమైన వెబ్‌సైట్ ___ తో మొదలవుతుంది. (https://)
  2. 2ఇంటర్నెట్‌లో జాగ్రత్తగా ఉండడానికి 5 నియమాలు రాయండి.
  3. 3మ్యాచ్: (అ) పాస్‌వర్డ్ → (1) వేధింపు; (ఆ) ఫిషింగ్ → (2) తాళంచెవి; (ఇ) సైబర్ బుల్లీయింగ్ → (3) మోసం.
  4. 4ఒక అపరిచిత వ్యక్తి మీకు మెసేజ్ పంపితే మీరు ఏం చేస్తారు? 3 దశలలో రాయండి.
  5. 5మంచి పాస్‌వర్డ్‌కు ఒక ఉదాహరణ ఇవ్వండి (నిజమైనది వాడవద్దు).

ఆచరణ · Practical

  1. 1కార్యకలాపం: ఒక పేపర్‌లో మీ ప్రస్తుత పాస్‌వర్డ్‌లను మూల్యాంకనం చేసుకోండి (నిజమైనవి రాయవద్దు; "weak/strong" అని మాత్రమే రాయండి). బలహీనమైన వాటిని తల్లిదండ్రుల సహాయంతో మార్చండి.
  2. 2డ్రాయింగ్/చార్ట్: "ఇంటర్నెట్ భద్రత" అంశంపై ఒక చార్టు తయారు చేయండి. చేయవలసినవి (Do's) మరియు చేయకూడనివి (Don'ts) లిస్ట్ చేయండి. తరగతి గోడకు అతికించండి.

Infographics— ఇన్ఫోగ్రాఫిక్స్

3 visuals

ఇంటర్నెట్ భద్రత — 5 నియమాలు

1

Vertical list with 5 numbered cards

2

1. వ్యక్తిగత సమాచారం రహస్యం (Personal info secret)

3

2. గట్టి పాస్‌వర్డ్‌లు (Strong passwords)

4

3. తెలియని లింకులు తెరవవద్దు (No unknown links)

5

4. ఫోటోలు జాగ్రత్తగా (Photos carefully)

6

5. తల్లిదండ్రులకు చెప్పండి (Tell parents)

7

Each card has an icon and a one-line "why"

Visual layout concepts — for rendering with AI image tools (SDXL / DALL-E / Ideogram)

🎥 Watch · 🖼 See · 📖 Read

Videos, images and encyclopedia content about ఫిషింగ్ (Phishing) — all freely licensed.

Showing 2 curated videos, ranked best-first by language match (Telugu prioritised), audience, and channel trust.

⭐ Top pick
From Secret Knowledge Telugu · Click to load. Privacy-enhanced (youtube-nocookie.com).Open ↗
From Paul Cuffaro · Click to load. Privacy-enhanced (youtube-nocookie.com).Open ↗
All content embedded here is freely licensed. Videos: YouTube official embeds. Images: Wikimedia Commons (CC / public domain). Encyclopedia: Wikipedia (CC BY-SA 4.0).

🙏 Dedication

ఈ పేజీని డిజిటల్ యుగంలో పెరుగుతున్న పిల్లలకు అంకితం. పెద్ద బాల శిక్ష యొక్క మూల రచయితలకు మా అంకితం.

మరిన్ని వనరులు— More resources